Ένωση Παιδιάτρων
Σας κοινοποιούμε ενδιαφέρουσα ανάρτηση για συμπληρώματα διατροφής προς αναζήτηση ευεξίας, του παθολόγου Γ. Παππά
Εννέα σημειώσεις για συμπληρώματα και την αναζήτηση της ευεξίας:
1. Ο κύκλος εργασιών της παγκόσμιας οικονομίας της ευεξίας έφτασε τα 6,8 τρισεκατομμύρια δολάρια το 2024, διπλάσιος του αντίστοιχου του 2013, και σχεδόν τετραπλάσιος αυτού της φαρμακοβιομηχανίας. Πάνω από ένα τρισεκατομμύριο δαπανήθηκαν στον τομέα της ατομικής φροντίδας και ομορφιάς, όπως και στους τομείς της υγιεινής διατροφής/ απώλειας βάρους και άσκησης. Λίγο μικρότερος (895 δισεκατομμύρια) ήταν ο κύκλος εργασιών του τουρισμού ευεξίας, 606 δισεκατομμύρια αυτός της "παραδοσιακής και εναλλακτικής ιατρικής". Στην Ελλάδα ο κύκλος ξεπέρασε τα 18 δισεκατομμύρια δολάρια για το 2024, και αποτελούσε το 7,18% του Ακαθόριστου Εθνικού Προϊόντος. Τα στοιχεία από το Global Wellness Institute [1- σύνδεσμος στα σχόλια].
2. Η αυξανόμενη ενασχόληση των εφήβων αγοριών και νεαρών ανδρών με το σώμα έχει ολισθήσει σε πρακτικές looksmaxxing [2] που περιλαμβάνουν βίαιες (ενίοτε) παρεμβάσεις στην ανατομία προς επίτευξη ενός επίπλαστου ιδανικού τύπου προσώπου/ σώματος και που συνοδεύουν επικίνδυνες ιδεολογίες "ανδρισμού" [3]. (κοίταξε που τα έλεγε το Materialists και μου φαινόταν τραβηγμένο)
3. Ολοένα και περισσότεροι νέοι ενήλικες ζητάνε να μετρήσουν επίπεδα τεστοστερόνης- η κουλτούρα της συμπλήρωσης τεστοστερόνης χωρίς τεκμηριωμένη ή πραγματική έλλειψη έχει πάρει ανησυχητικές διαστάσεις και εν μέρει (και ίσως εξίσου επικίνδυνα με το looksmaxxing) διακινείται στα πλαίσια προώθησης επικίνδυνων incel/ σεξιστικών νοοτροπιών. Να σημειωθεί ότι η έλλειψη τεστοστερόνης απαιτεί ΚΑΙ εργαστηριακή τεκμηρίωση αλλά και κάποια συμπτωματολογία, η οποία να μην αποδίδεται σε άλλα αίτια (και θα μπορούσαν πολλά να ενοχοποιούνται για εύκολη κόπωση ή έλλειψη λίμπιντο). Τα συμπληρώματα τεστοστερόνης (όχι τα αναβολικά) χρησιμοποιούνται και για αύξηση μυικής μάζας και για την “αισθηση ενέργειας” ποικίλων μορφών, και γιατί κάποιοι έχουν ταυτίσει τα επίπεδα με τον ανδρισμό τους. Είναι γνωστό όμως ότι και τα “απλά” συμπληρώματα τεστοστερόνης (πέραν των πολύ επικινδυνότερων αναβολικών ανδρογόνων) συνδέονται με αύξηση των ερυθρών αιμοσφαιρίων, καρδιακή δυσλειτουργία και θρομβώσεις- να το θυμόμαστε αυτό όταν μιλάμε για αιφνίδιους καρδιακούς θανάτους ή ισχαιμικά εγκεφαλικά επεισόδια σε νέους ανθρώπους (ειρωνικά οι περισσότεροι που προωθούν τέτοια συμπληρώματα είναι και γνωστοί διακινητές ατεκμηρίωτης παραπληροφόρησης για τα εμβόλια). Συν φυσικά την μείζονα δυνητική επίπτωσή τους στην ανδρική γονιμότητα, που μπορεί και να μην είναι αναστρέψιμη μετά την διακοπή τους. (Συν την αλωπεκία για όσους αποτελεί θέμα) [4] . Μια μελέτη σε άνδρες με υπογοναδισμό που δεν έδειξε καρδιακές επιπλοκές με αναπλήρωση τεστοστερόνης, πέραν του ότι ήταν σε άτομα μεγαλύτερης ηλικίας με χαμηλότερα αρχικά επίπεδα, έδειξε έτσι κι αλλιώς αυξημένη πιθανότητα κολπικής μαρμαρυγής, πνευμονικής εμβολής και οξείας νεφρικής βλάβης με την αναπλήρωση τεστοστερόνης [5] , αλλά και αυξημένο κίνδυνο καταγμάτων (τα τελευταία μπορεί να ήταν και άσχετα, ΟΚ). Ακόμη κι εκείνοι που την χρειάζονται, έχουν να αντιμετωπίσουν κινδύνους.
4. Και στην Ελλάδα αυξάνονται οι διαφημίσεις και η διακίνηση του πεπτιδίου BPC-157 (Body Protection Compound λέει), μιας νέας "θαυματουργής" ουσίας (πόσο υγρό κολλαγόνο είχε πιει η Ελλάδα κάποτε...) που "θεραπεύει όλα τα τραύματα του μυοσκελετικού, όλα τα νευρολογικά, συν τον καρκίνο". Πρόκειται για ένα πεπτίδιο που εδώ και >30 χρόνια προσπαθεί να πουλήσει μέσω ανύπαρκτων (για τον άνθρωπο) στοιχείων μια "επιστημονική" ομάδα από την Κροατία, βάσει λέει στοιχείων από πειραματόζωα (που μόνο αυτοί αναπαράγουν)- το ότι ανάμεσα στα "προσόντα" του είναι και η επαγωγή αγγειογένεσης που πχ σε έναν καρκινοπαθή μπορεί να έχει ιδιαίτερα αρνητικά αποτελέσματα δεν τους απασχόλησε, φοβάμαι δε ότι σε μια ασύδοτη αγορά όπως αυτή των συμπληρωμάτων ελάχιστα θα απασχολήσει και τους πρόθυμους αγοραστές [6].
5. To BPC-157 είναι μόνο ένα από τα πεπτίδια που διακινούνται στα όρια της νομιμότητας, συχνά εισαγόμενα από την Κίνα, και έχουν δημιουργήσει μια νέα κοινωνική κατηγορία, τους biohackers, που πειραματίζονται με συμπληρώματα και ουσίες ώστε να βελτιώσουν την σωματική τους απόδοση/ επίδοση/ κατάσταση, περιλαμβανομένης της διανοητικής [7] (οι εποχές των πέντε εσπρέσο και των ενεργειακών ποτών φαντάζουν ξαφνικά αθώες). Ουσίες όπως η θυμοσίνη-α1 και η τεσαμορελίνη, που έχουν πολύ συγκεκριμένες, αυστηρές, αποδεδειγμένες χρήσεις, διακινούνται εκτεταμένα παράνομα για να “ενισχύσουν το ανοσοποιητικό” ή να “αυξήσουν την μυική μάζα” . Πληθώρα άλλων, όπως το “αντιγηραντικό” epitalon, το “αναγεννητικό και αντιφλεγμονώδες” ΤΒ-500, ή οι “σεξουαλικής βελτίωσης” melatonan II και kisspeptin, αγοράζονται ελεύθερα διαδικτυακά, και στην Ελλάδα- λιγότερο η “προστατευτική του εγκεφάλου” cerebrolysin [8]. Τόσο το TB-500 όσο και το BPC-157 θεωρούνται απαγορευμένες ουσίες από την Παγκόσμια Ομοσπονδία Αντιντόπινγκ.
6. Πρόσφατη μελέτη από το εξαιρετικό τμήμα του καθηγητή Χρήστου Κοντογιώργη από το Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο [9] έδειξε ότι, σε μεγάλο δείγμα ενηλίκων που πηγαίνουν γυμναστήριο, το 30% χρησιμοποιούσε πρωτεϊνικά σκευάσματα (ειδικά νεότεροι άνδρες), κυρίως για αύξηση μυικής μάζας. Το ενδιαφέρον/ ανησυχητικό ήταν όμως ότι ειδικά στους fitness enthusiasts, τους φανατικούς της εκγύμνασης ας πούμε, η πληροφόρηση σχετικά με την επιλογή του είδους και του περιεχομένου των σκευασμάτων ερχόταν κατά πλειοψηφία από τον γυμναστή τους και από το διαδίκτυο. Από τους χρήστες, το 16% ανέφερε διαταραχές του ύπνου, το 14% επιθετικότητα/ εκνευρισμό, και το 12% διαταραχές της αρτηριακής πίεσης. Παλαιότερη ελληνική μελέτη σε εφήβους που πήγαιναν σε γυμναστήριο έδειξε ότι το 9% αυτών χρησιμοποιούσαν ενισχυτικά που περιείχαν αναβολικά, ενίοτε σε μορφή “πάρε μια σακούλα με ροζ/ πορτοκαλί σκόνη” [10].
7. Το 4,7% των Αμερικανών χρησιμοποιεί συμπληρώματα που περιέχουν δυνητικά ηπατοτοξικές ουσίες [11]. Η οξεία ηπατική ανεπάρκεια από συμπληρώματα διατροφής παρατηρείται όλο και συχνότερα και συνοδεύεται από αυξημένη πιθανότητα ανάγκης μεταμόσχευσης ήπατος, αλλά και άμεσης θνησιμότητας [12]. Ουσίες δυνητικά ηπατοτοξικές περιλαμβάνουν (ειδικά σε σκευάσματα ακαθόριστης σύνθεσης/ χύμα- δυνητικά μεγάλης περιεκτικότητας) τον κουρκουμά, παράγωγα πράσινου τσαγιού, την δημοφιλή στην Ελλάδα Garcinia cambogia, την φυτο-οιστρογονική σιμισιφούγκα ή black cohosh, την απαγορευμένη στην Δανία ασβαγκάντα/Withania somnifera, και την μαγιά κόκκινου ρυζιού.
8. Σύνθεση στοιχείων από μελέτες εκατοντάδων χιλιάδων ατόμων στις ΗΠΑ έδειξε ότι η μακροπρόθεσμη χρήση πολυβιταμινούχων σκευασμάτων δεν είχε καμία επίδραση στο προσδόκιμο ζωής [13].
9. Από το 2019 έως σήμερα 28 Βρετανοί πολίτες έχουν πεθάνει στην Τουρκία στα πλαίσια ιατρικού τουρισμού και σχετικών χειρουργείων, συνήθως για απώλεια βάρους ή κοσμητικών [14]. To 2023, 87 περιστατικά αλλαντίασης καταγράφηκαν σε διάφορες ευρωπαϊκές χώρες, όλα σε ανθρώπους που έκαναν ενδογαστρική έγχυση botox (μέθοδος αντιμετώπισης της παχυσαρκίας) στην Σμύρνη- ορισμένοι από αυτούς κατέληξαν διασωληνωμένοι [15]. Στις ΗΠΑ την περίοδο 1989-90, 27 άτομα πέθαναν μετά από λήψη ενός συμπληρώματος L-τρυπτοφάνης που οδήγησε σε σύνδρομο ηωσινοφιλίας-μυαλγίας [16]. Στις ΗΠΑ ένα μικρό παιδί πέθανε πρόσφατα σε θάλαμο υπερβαρικού οξυγόνου [17], παλαιότερα ένα άλλο παιδί πέθανε μετά από chelation “θεραπεία αυτισμού” [18], ενώ σε φεστιβάλ μακροζωίας (Revolution Against Aging and Death Festival!!!) στις ΗΠΑ το περασμένο καλοκαίρι δύο άτομα νοσηλεύτηκαν με βαριές αντιδράσεις μετά από λήψη αγνώστου πεπτιδίου [19].
10. Κοινώς, η φύση έχει την δική της χημεία- δεν την εμπιστευόμαστε τυφλά και δεν εμπιστευόμαστε όσους μας διαβεβαιώνουν για αθώες σκόνες. Η βιομηχανία του “σας κάνουμε υγιέστερους με φυσικούς τρόπους” έχει τζίρο μεγαλύτερο της φαρμακοβιομηχανίας και επιστημονικό υπόβαθρο πολύ μικρότερο (κι ας έχει και πλασιέ στον χώρο των επαγγελματιών υγείας). Θυμηθείτε πόσες “θαυματουργές” ανοησίες έχουν πολυδιαφημιστεί, πολυκαταναλωθεί και πολυξεχαστεί, ε τώρα είναι τα πεπτίδια- κάποιοι γελάνε κάθε φορά που παραγγέλνετε και γίνονται πλουσιότεροι. Τέλος, αν θέλει κάποιος σώνει και καλά να ορίσει ανδρισμό, λυπάμαι, αλλά δεν γίνεται με την τεστοστερόνη και την θεληματική γνάθο.
Υ.Γ. η εικόνα αναπόφευκτα από το Materialists λοιπόν.
[1] από την έκθεση του Παγκόσμιου Ινστιτούτου Ευεξίας https://globalwellnessinstitute.org/.../2025-global.../2] περί looksmaxxing-1 https://journals.sagepub.com/.../10.1177/26893614251409793
[3] περί looksmaxxing-2 https://journals.sagepub.com/.../10.1177/174165902513
[4] περί τεστοστερόνης -1 (υπόψη ότι ο συγγραφέας είναι επιστήμονας με πολλές μελέτες στην τεστοστερόνη και δεν τον λες και εχθρό της, αλλά τον λες ακριβοδίκαιο) https://theconversation.com/younger-men-are-turning-to..
[5] περί τεστοστερόνης-2, ο διάβολος στα μικρά γράμματα μιας μεγάλης μελέτης https://www.nejm.org/doi/full/10.1056/NEJMoa2215025
[6] το πεπτίδιο από την Κροατία (μόνο Βίντα προτιμάμε από εκεί) https://undark.org/2026/02/03/bpc-157-peptide-fda/
[7] τα πεπτίδια από την Κϊνα https://www.nytimes.com/.../chinese-peptides-silicon...
[8] τα πεπτίδια της μόδας https://erictopol.substack.com/p/the-peptide-craze
[9] η μελέτη για την χρήση πρωτεϊνικών σκευασμάτων από την ομάδα του καθηγητή Κοντογιώργη https://www.mdpi.com/2673-9488/5/2/18
[10] η ελληνική μελέτη για την χρήση σκευασμάτων από εφήβους https://www.sciencedirect.com/.../pii/S0278691518301923
[11] δυνητική έκθεση σε ηπατοτοξικά συμπληρώματα στις ΗΠΑ https://jamanetwork.com/.../jamanetwo.../fullarticle/2821951
[12] η αυξανόμενη ηπατοτοξικότητα από συμπληρώματα https://journals.lww.com/.../clinical_features_and...
[13] πολυβιταμινούχα και προσδόκιμο ζωής https://jamanetwork.com/.../jamanetwo.../fullarticle/2820369
[14] θανατηφόρος ιατρικος τουρισμός https://doi.org/10.1136/bmj.r2222
[15] γαστρικό botox και επιδημία αλλαντίασης https://www.ecdc.europa.eu/.../botulism-iatrogenic-update...
[16] οι θάνατοι από συμπληρώματα τρυπτοφάνης του 1989 https://www.cdc.gov/Mmwr/preview/mmwrhtml/00001738.htm
[17] θάλαμος/ θάνατος υπερβαρικού οξυγόνου https://www.theguardian.com/.../dec/04/oxygen-chamber-maha
[18] θάνατος από chelation therapy https://www.tandfonline.com/doi/10.1080/15563650701261488
[19] φεστιβάλ πεπτιδίων και στο νοσοκομείο https://www.propublica.org/.../peptide-injections...
ΓΙΑ ΤΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ
ΤΗΣ Ε.ΕΛ.ΠΑΙΔ.ΑΤΤ
Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ
ΔΗΜ. ΦΟΥΣΚΑΣ
Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ
ΑΦΡ. ΣΑΚΑΛΙΔΟΥ
15 Μαρτίου 2026- γιατί (οφείλουμε να) συνεχίζουμε να μιλάμε για τον κορωνοϊό
Σας κοινοποιούμε το νέο Ημερολόγιο κορωνοιού του παθολόγου Γ. Παππά.
Ημερολόγιο κορωνοϊού, 15 Μαρτίου 2026- γιατί (οφείλουμε να) συνεχίζουμε να μιλάμε για τον κορωνοϊό.
1. Το οφείλουμε στους ασθενείς με Long Covid, τους ανθρώπους φαντάσματα της πανδημίας, αυτούς που επιλέγουμε να αφήνουμε πίσω επειδή “εμείς είμαστε υγιείς”, αγνοώντας πως οι περισσότεροι πάσχοντες είναι άνθρωποι όπως “εμείς”, υγιείς μέχρι πρότινος, με επαγγελματική και κοινωνική ζωή, με όνειρα και σκοπούς. Κάποιοι από αυτούς, πλέον έχουν τροποποιήσει περιοριστικά την καθημερινότητά τους, αν αυτή δεν έχει μεταβληθεί σε έναν διαρκή αγώνα. Κάποιοι θα πουν πως “δεν είναι τόσο συχνή όσο λέτε, δεν είναι εκατοντάδες χιλιάδες στην Ελλάδα είναι λίγες χιλιάδες”, λες και έχουμε βάλει μετρητή στις πόσες ζωές επιτρέπουμε να καταστρέφονται αρκεί να μην είναι η δική μας. Άσε που να, 1000 ασθενείς έχει μόνο μια πολυκεντρική ελληνική μελέτη που δημοσιεύθηκε πρόσφατα, και το 95% αυτών εμφάνισαν Long Covid μετά από ήπια νόσο [1]. Άλλοι, ακόμη και προβεβλημένοι επιστήμονες της διασποράς, θα σπεύσουν για την εξυπνάδα του “εγώ δεν ξέρω κανέναν με Long Covid”- Δεν θα σου δώσει αναφορά ο/η ασθενής με Long Covid ξέρεις, βασικά εσύ ο ίδιος δεν θέλεις να τους ακούσεις. Σήμερα 15 Μαρτίου είναι η μέρα ευαισθητοποίησης για την Long Covid κατάσταση. Για τους πάσχοντες η κατάσταση μόνο καλύτερη δεν έχει γίνει- η έρευνα προχωρά με ασθενή βήματα, η υποστήριξη των ιατρικών και κοινωνικών αναγκών παραμένει εξαιρετικά περιορισμένη, η φωνή τους δεν διαπερνά εύκολα τη νέα κανονικότητα των μέσων μαζικής πληροφόρησης. Ο αγώνας τους δεν έγινε ποτέ δικός μας, εμάς των “υγιών”. Στην Ελλάδα το Long Covid Ελληνική ομάδα υποστήριξης, ο σύλλογος των πασχόντων συνεχίζει να επιμένει, το λιγότερο που μπορούμε να κάνουμε είναι να τους ακούμε και να τους υποστηρίζουμε (δείτε στο πρώτο σχόλιο έναν απλό, μα σημαντικό, τρόπο)
2. Επειδή το μακροπρόθεσμο ίχνος του κορωνοϊού είναι εδώ: Μια νέα πρόσφατη μελέτη [2] από τους Φίλιππο Αναγνωστάκη και Μιχαήλ Κοκκοράκη, επιστήμονες του Perelman, του Yale και του Leiden, κατέδειξε ότι ακόμη και πέντε χρόνια μετά από μια αρχική μόλυνση από κορωνοϊό, ο κίνδυνος εμφάνισης σακχαρώδη διαβήτη παραμένει υψηλότερος σε σχέση με όσους δεν κόλλησαν, σε επίπεδα του τύπου “εχουμε 18.000 περισσότερους νέους διαβητικούς στην Ελλάδα εξαιτίας του”.
3. Eπειδή το μακροπρόθεσμο ίχνος του κορωνοϊού είναι εδώ και μας κάνει περισσότερο ευάλωτους σε νέες λοιμώξεις- μια επίσης πρόσφατη μελέτη δεκάδων χιλιάδων ατόμων [3] μέτρησε ότι η λοίμωξη από κορωνοϊό οδηγεί σε ελάττωση των επιπέδων ορισμένων ρύπων κυττάρων της ανοσίας μας, έχουμε π.χ. ακόμη και 20 μήνες μετά σχεδόν 5% λιγότερα Τ λεμφοκύτταρα συνολικά, 10% λιγότερα CD8 λεμφοκύτταρα, αλλά και μικρότερη επίδραση σε άλλες μορφές λεμφοκυττάρων. Κοινώς, κολλάμε ευκολότερα άλλα παθογόνα, ξυπνάνε ευκολότερα ελεγχόμενες χρόνιες λοιμώξεις (ψάχνουν στην Μεγάλη Βρετανία να δουν γιατί αυξάνονται δυσθεώρητα τα νέα περιστατικά φυματίωσης) .
4. Επειδή τώρα μαθαίνουμε τι κάνουν διάφοροι ιοί στον εγκέφαλο, και τώρα μαθαίνουμε πως σε κάποιος ασθενείς μετά από τον κορωνοϊό ανιχνεύουμε αυτές τις παθολογικές πρωτεΐνες του Alzheimer [4]
5. Επειδή το οφείλουμε στην ιστορία και τον εαυτό μας: οι αναθεωρητές της ιστορίας και της πανδημίας συνεχίζουν απρόσκοπτα την διαστρέβλωση των γεγονότων, προσβάλλουν και την μνήμη των 40.000+ νεκρών της Ελλάδας. Στις ΗΠΑ το επιτελείο του νυν υπουργού υγείας μαζί με επιδραστικά και ισχυρά αναθεωρητικά ιδρύματα έχουν βγει στην αγορά σε αναζήτηση χρηματοδότησης ταινίας βασίσμένης στον “ηρωα Jay Battacharya που αντιστάθηκε στην παράνοια του κορωνοϊού και του μαζικού φόβου για αυτό το κατασκεύασμα των εργαστηρίων” (είναι τρομερό πώς οι ίδιοι άνθρωποι που πρεσβεύουν ότι είναι τερατώδες δημιούργημα παρανοϊκών επιστημόνων ο κορωνοϊός, για να μας σκοτώσουν όλους, είναι οι ίδιοι που πρεσβεύουν ότι αυτό το τερατώδες δημιούργημα ήταν “μια γριπούλα”). Μελετώντας, κυρίως τι κάναμε, τι κάναμε λάθος (“είμαστε θωρακισμένοι” στην Ελλάδα, “από χρόνια με τις προσομοιώσεις Alice και Cygnus ξέρουμε ότι είμαστε ξυπόλητοι αλλά δεν πειράζει, σιγά μην τύχει” στην Μεγάλη Βρετανία, “δεν θα πούμε και πολλά στον υπόλοιπο κόσμο μήπως και το μαζέψουμε" στην Κίνα, “δεν έχουμε τεστ, θέλει ένα μήνα γραφειοκρατίας να εγκριθούν” στις ΗΠΑ), τι μάθαμε, μπορεί την επόμενη φορά, αν υπάρξει που προφανώς θα υπάρξει, ηπιότερη ή εντονότερη ή ίδιας βαρύτητας, να έχουμε λιγότερους νεκρούς, ή και μια περιορισμένη, ελεγχθείσα πανδημία.
6. Επειδή πρέπει να συνεχίσουμε να το φωνάζουμε: η επιστήμη έχει κανόνες. Πολλοί απο εμάς ζούμε επειδή η επιστήμη έκανε το καθήκον της. Δοκίμασε 200 εμβόλια και μας έδωσε 10, που προστάτευσαν άλλα με μεγαλύτερη και άλλα με μικρότερη επιτυχία. Επειδή βρήκε κάποια φάρμακα. Επειδή έδειξε ότι ο αέρας μπορεί να είναι μολυσμένος εξίσου επιδραστικά με το μολυσμένο νερό, και πώς να προφυλαχθούμε. Μην αναπνέετε έτσι εύκολα τον αέρα του άγνωστου διπλανού που στριμώχνεται πάνω σας σε κλειστό χώρο. Μην επιτρέπετε στα παιδιά σας να αναπνέουν αέρα που δεν φιλτράρεται. Απαιτήστε, οι συνδικαλιστές υγειονομικοί, να υπάρχουν μέσα ατομικής προστασίας, σωστές μάσκες, και χρησιμοποιήστε τις δίνοντας το παράδειγμα. Να επιμείνουμε στην επιστήμη, να την κάνουμε κοινοκτημοσύνη μαθητών και γενικού πληθυσμού. Να χτυπάμε την παραπληροφόρηση όπου την βρίσκουμε, να κάνουμε παρίες, απόβλητους, όσους την διακινούν εσκεμμένα.
7. Επειδή, ιστορικά, η αμνησία τιμωρείται. Η εικόνα από τον συγκλονιστικό μονόλογο Beat the Devil, ο Ralph Fiennes υποδύεται τον David Hare, τον φημισμένο συγγραφέα που αφηγείται την τραγική του εμπειρία με τον κορωνοϊό και τα long covid κατάλοιπά του.
[1] https://www.sciencedirect.com/.../pii/S2772707625001961 [2] https://www.sciencedirect.com/.../pii/S1530891X26007780 [3] https://www.sciencedirect.com/.../pii/S1201971225005090 [4] https://www.thelancet.com/.../PIIS2352-3964ΓΙΑ ΤΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ
ΤΗΣ Ε.ΕΛ.ΠΑΙΔ.ΑΤΤ
Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ
ΔΗΜ. ΦΟΥΣΚΑΣ
Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ
ΑΦΡ. ΣΑΚΑΛΙΔΟΥ
Λίστα φαρμακευτικών σκευασμάτων περιορισμένης διαθεσιμότητας ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ 107/2026
Σας κοινοποιούμε , για ενημέρωσή σας λίστα φαρμακευτικών σκευασμάτων περιορισμένης διαθεσιμότητας από τον ΕΟΦ
ΕΟΦ: Λίστα φαρμακευτικών σκευασμάτων περιορισμένης διαθεσιμότητας (28.02.2026)
ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΕΜΒΟΛΙΑΣΜΟΥ ΠΑΙΔΙΩΝ ΚΑΙ ΕΦΗΒΩΝ 2026
Σας κοινοποιούμε το πρόγραμμα του Εθνικού Εμβολιασμού Παιδιών και Εφήβων του 2026.
Δεν υπάρχουν νέες αλλαγές ή τροποποιήσεις μετά την τελευταία προσθήκη του Οκτ 2025 , πλην της κατάργησης του ηλικιακού περιορισμού χορήγησης των 5 ετων για το ενδορρινικά χορηγούμενο εμβόλιο κατά της γρίπης
Κοινοποιείται το πλήρες ισχύον πρόγραμμα με όλες τις προσθήκες και τροποποιήσεις
Παρακαλούμε για την πιστή τήρηση του προγράμματος.
ΓΙΑ ΤΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ
ΤΗΣ Ε.ΕΛ.ΠΑΙΔ.ΑΤΤ
Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ
ΔΗΜ. ΦΟΥΣΚΑΣ
Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ
ΑΦΡ. ΣΑΚΑΛΙΔΟΥ
Η Παιδιατρική Εταιρεία Βορείου Ελλάδος σας προσκαλεί στο 55ο Συμπόσιο 3-5 Απριλίου 2026, στο Ξενοδοχείο Grand Hotel Palace Θεσσαλονίκη
36o Μετεκπαιδευτικό Σεμινάριο Παιδιατρικής 28 - 29 Μαρτίου 2026
Η Παιδιατρική Κλινική του Πανεπιστημίου Πατρών πραγματοποιεί, το 36ο Μετεκπαιδευτικό Σεμινάριο Παιδιατρικής, στις 28 -29 Μαρτίου 2026 στην Πάτρα (Συνεδριακό & Πολιτιστικό Κέντρο Πατρών).
Το σεμινάριο θα διεξαχθεί MONO με φυσική παρουσία συμμετεχόντων.
Με ιδιαίτερη χαρά σας καλωσορίζω στο 64ο Πανελλήνιο Παιδιατρικό Συνέδριο, το οποίο φέτος φιλοξενείται στα Ιωάννινα, μια πόλη με ιστορία, επιστημονική παράδοση και μοναδική φυσική ομορφιά.
Το ετήσιο συνέδριό μας αποτελεί σταθερά το κορυφαίο επιστημονικό γεγονός της Ελληνικής Παιδιατρικής. Και φέτος, το πρόγραμμα έχει σχεδιαστεί ώστε να καλύψει τις σύγχρονες εξελίξεις σε όλους τους τομείς της ειδικότητάς μας: από τη νεογνολογία, την εφηβική ιατρική και την παιδιατρική εντατική θεραπεία, μέχρι τις νέες κατευθυντήριες οδηγίες, την κλινική πράξη και την έρευνα που διαμορφώνει το αύριο.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην εκπαίδευση των νεότερων συναδέλφων, στη διαδραστική συζήτηση περιστατικών και στη σύνδεση της καθημερινής κλινικής πραγματικότητας με την επιστημονική τεκμηρίωση. Στόχος μας είναι κάθε συμμετέχων να φύγει από το συνέδριο καλύτερα εξοπλισμένος για τις προκλήσεις της παιδιατρικής πράξης.
Θα ήθελα να ευχαριστήσω θερμά όλους όσοι συνέβαλαν στη διοργάνωση: την Επιστημονική Επιτροπή, το προσωπικό της Πανεπιστημιακής Κλινικής Ιωαννίνων, τους εισηγητές καθώς και τους συναδέλφους που υποβάλλουν εργασίες και στηρίζουν ενεργά τον θεσμό του Πανελλήνιου Συνεδρίου όλα αυτά τα χρόνια. Η συμμετοχή και η παρουσία σας είναι η δύναμη που το κρατά ζωντανό και εξελισσόμενο.
Εύχομαι το συνέδριό μας να αποτελέσει για όλους μια ουσιαστική επιστημονική εμπειρία, αλλά και μια ευκαιρία ανταλλαγής απόψεων, συνεργασίας και ανανέωσης των δεσμών της παιδιατρικής κοινότητας.
Σας καλωσορίζω, λοιπόν, στα Ιωάννινα και σας εύχομαι ένα δημιουργικό και επιτυχημένο συνέδριο.
Ανδρέας Κωνσταντόπουλος
Ομ. Καθηγητής Παιδιατρικής
Πρόεδρος της Ελληνικής Παιδιατρικής Εταιρείας
14η Υβριδική Επιστημονική Ημερίδα: «Σύγχρονα Παιδιατρικά Θέματα»
Σας προσκαλούμε το Σάββατο 4 Απριλίου 2026 στη 4η Υβριδική Επιστημονική Ημερίδα "Σύγχρονα Παιδιατρικά Θέματα" με θέμα "Λοιμώξεις και Εμβόλια" στην αίθουσα εκδηλώσεων ΙΑΣΩ
1η Διημερίδα Κοινωνικής Παιδιατρικής - Ινστιτούτο Υγείας του Παιδιού
Η Δ/νση Κοινωνικής και Αναπτυξιακής Παιδιατρικής του Ινστιτούτου Υγείας του Παιδιού σας προσκαλεί στην 1η Διημερίδα Κοινωνικής Παιδιατρικής που θα πραγματοποιηθεί στις 13 και 14 Μαρτίου 2026 στο αμφιθέατρο «Γεώργιος Καραμπατζός» του Χαροκόπειου Πανεπιστημίου.
Η παρακολούθηση της Διημερίδας είναι δωρεάν.
Για πληροφορίες μπορείτε να καλέσετε στο 210-7701-557.

Πρωτοβουλία Drug Allergy Delabeling 2026
Απελευθερώνοντας τους μικρούς ασθενείς από την «ταμπέλα» της φαρμακευτικής αλλεργίας
Η Ελληνική Παιδοαλλεργιολογική Εταιρεία σας καλεί να συμβάλετε ενεργά σε μια εθνική προσπάθεια για τον περιορισμό της υπερδιάγνωσης της φαρμακευτικής αλλεργίας σε παιδιά και εφήβους, στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας Drug Allergy Delabeling 2026,
H συγκεκριμένη πρωτοβουλία είναι σε εναρμόνιση με την παγκόσμια εκστρατεία της EAACI (Drug Allergy Delabeling 2026), επενδύοντας στην ασφάλεια των παιδιών σήμερα και των ενηλίκων του αύριο.
Διατηρούμε τον αγγλικό τίτλο, ώστε να αναδεικνύεται η σύνδεση με το αντίστοιχο διεθνές πρόγραμμα και την Ευρωπαϊκή Ακαδημία Αλλεργιολογίας και Κλινικής Ανοσολογίας (EAACI).
Η νέα αυτή προσπάθεια της Ελληνικής Παιδοαλλεργιολογικής Εταιρείας υλοποιείται με την υποστήριξη της Ελληνικής Παιδιατρικής Εταιρείας και της Ένωσης Ελευθεροεπαγγελματιών Παιδιάτρων Αττικής.
Τα δεδομένα δείχνουν σταθερά ότι 9 στα 10 παιδιά που φέρουν διάγνωση φαρμακευτικής αλλεργίας (κυρίως, αλλά όχι μόνο, σε β-λακτάμες) αποδεικνύεται, μετά από έλεγχο, ότι δεν είναι πραγματικά αλλεργικά.
Η «ετικέτα» αυτή στο ιστορικό του παιδιού, που συχνά τίθεται εν θερμώ λόγω ενός ιογενούς εξανθήματος κατά τη διάρκεια αγωγής, το συνοδεύει στην ενήλικη ζωή με σημαντικό κόστος.
Επειδή γνωρίζουμε όλοι ότι η υπερδιάγνωση δεν αποτελεί «ασφαλή» επιλογή αλλά έχει ουσιαστικές συνέπειες:
• Για το παιδί: χρήση αντιβιοτικών 2ης και 3ης γραμμής με περισσότερες ανεπιθύμητες ενέργειες.
• Για την κοινότητα: αύξηση της μικροβιακής αντοχής.
• Για το σύστημα υγείας: περιττές δαπάνες και παρατεταμένες νοσηλείες.
Μπορείτε να βοηθήσετε στην πράξη:
Η δική σας συμβολή αποτελεί κρίσιμο κρίκο στην αλυσίδα της ορθής διάγνωσης:
1. Λεπτομερής καταγραφή (το «κλειδί»):
Παρακαλούμε να καταγράφετε στο βιβλιάριο υγείας ή στον ηλεκτρονικό φάκελο τα χαρακτηριστικά της αντίδρασης:
• ημερομηνία αντίδρασης, ενοχοποιούμενο φάρμακο και δόση
• αιτία χορήγησης της αγωγής
• προηγούμενη λήψη του ίδιου φαρμάκου
• χρόνος εμφάνισης από την τελευταία δόση και σε ποια ημέρα/δόση εκδηλώθηκε η συμπτωματολογία
• μορφή, κατανομή και διάρκεια εξανθήματος
• συνοδά συμπτώματα από αναπνευστικό, γαστρεντερικό, κυκλοφορικό ή μυοσκελετικό σύστημα και/ή πυρετός
• αγωγή που χορηγήθηκε και χρόνος ανταπόκρισης
Ένα απλό «έβγαλε εξάνθημα» δεν επαρκεί για τον μετέπειτα έλεγχο. Η σαφής περιγραφή (κνίδωση, αγγειοοίδημα, κηλιδοβλατιδώδες εξάνθημα, φυσαλίδες, συμμετοχή βλεννογόνων) είναι καθοριστική. Οι φωτογραφίες στην οξεία φάση και στην εξέλιξη βοηθούν σημαντικά.
2. Έγκαιρη παραπομπή:
Η ιδανική χρονική στιγμή για έλεγχο είναι 3–6 μήνες μετά το συμβάν. Η παραπομπή σε Παιδοαλλεργιολόγο σε αυτό το διάστημα μεγιστοποιεί την ακρίβεια των διαγνωστικών δοκιμασιών.
3. Χρήση εργαλείων διαλογής:
Ενθαρρύνεται η αξιοποίηση κλινικών scores, όπως αυτά που περιλαμβάνονται στις σχετικές φόρμες, για τον εντοπισμό περιστατικών χαμηλού κινδύνου που μπορούν να οδηγηθούν σε αποχαρακτηρισμό.
ΘΥΜΗΘΕΙΤΕ ΤΑ «5 Π» για το DRUG ALLERGY DELABELING
Πριν την παραπομπή, καταγράψτε στο βιβλιάριο υγείας ή στον ηλεκτρονικό φάκελο:
• Ποιο φάρμακο και γιατί χορηγήθηκε;
(Δραστική ουσία, εμπορική ονομασία, δόση, ημέρα θεραπείας που εμφανίστηκε η αντίδραση. Είχε χορηγηθεί ξανά; Κρίσιμο: αντίδραση στην 1η δόση;)
• Πότε ακριβώς;
(Χρόνος εμφάνισης από την τελευταία δόση. Κρίσιμο: <1 ώρα ή >6 ώρες;)
• Περιγραφή εξανθήματος
(Κνίδωση/πομφοί με ή χωρίς αγγειοοίδημα ή σταθερό κηλιδοβλατιδώδες εξάνθημα; Υπήρχαν φυσαλίδες ή συμμετοχή βλεννογόνων;)
Σημαντικό: να υπάρχουν φωτογραφίες.
• Πρόσθετα συμπτώματα
(Δύσπνοια, βήχας, έμετος, λιποθυμική τάση, υψηλός πυρετός, αρθραλγίες;)
• Πλάνο αντιμετώπισης
(Χορηγήθηκε αγωγή; Πόσο γρήγορα υποχώρησε η αντίδραση;)
Προτρέψτε τους γονείς να βγάζουν πάντα φωτογραφία το εξάνθημα!
ΠΑΡΑΠΟΜΠΗ ΣΕ ΠΑΙΔΟΑλλεργιολόγο για έλεγχο και επιβεβαίωση φαρμακευτικής αλλεργίας ή …Drug Allergy Delabeling…
Σας καλούμε να γίνετε πρεσβευτές αυτής της προσπάθειας. Με τη συμβολή της παιδιατρικής κοινότητας, και με την υποστήριξη των επιστημονικών μας φορέων, μπορούμε να «ξεγράψουμε» χιλιάδες μη τεκμηριωμένες διαγνώσεις και να διασφαλίσουμε στους ασθενείς μας πρόσβαση στην ορθή θεραπεία.
Σας ευχαριστούμε θερμά για τη συνεργασία και τη συμβολή σας στη βελτίωση της φροντίδας των μικρών μας ασθενών.
Eκ μέρους της Ελληνικής Παιδοαλλεργιολογικής Εταιρείας
>Ο πρόεδρος του Δ.Σ
Μάριος Παπαδόπουλος


ΓΙΑ ΤΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ
ΤΗΣ Ε.ΕΛ.ΠΑΙΔ.ΑΤΤ
Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ
ΔΗΜ. ΦΟΥΣΚΑΣ
Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ
ΑΦΡ. ΣΑΚΑΛΙΔΟΥ


